Lenen of kopen op afbetaling is tegenwoordig heel normaal. Voor velen is dat ook geen probleem. Maar door allerlei oorzaken kan het gebeuren dat u uw aflossingen of vaste lasten niet meer (op tijd) kunt betalen.

U staat rood op de bank, u betaalt de huur steeds later, of u betaalt goederen die u koopt niet meteen, maar op afbetaling. Dan is het tijd om iets aan uw financiële gezondheid te doen. Doet u niets, dan lopen uw schulden alleen maar verder op en komt u er zelf niet meer uit. Komt u zelf niet meer uit de schulden, zoek dan proffesionele hulp bij een schuldhulpverlener.

Uitgangspunt is dat u probeert al uw schulden helemaal af te lossen. U bent immers een overeenkomst aangegaan met uw schuldeisers, en die moet u nakomen. Betaalt u niet, dan zullen uw schuldeisers van alles doen om hun geld alsnog te incasseren. Om uw problemen op te kunnen lossen is het belangrijk dat u weet wat de oorzaken van uw schulden zijn. Misschien krijgt u door een begroting te maken al voldoende inzicht in uw inkomsten en uitgaven en zijn een paar wijzigingen hierin al voldoende om uw financiële problemen op te lossen. De site bevat diverse oplossingen in de vorm van tips om uw inkomsten te verhogen en uw uitgaven te verlagen.

Wat kun je van instanties verwachten? Eén ding in ieder geval niet: een zak geld. Als je hulp vraagt, zal men je allerlei vragen stellen. Wat zijn je inkomsten? Wat zijn je uitgaven? Welke schulden heb je? Hoe komt het dat je schulden hebt? Je kunt hierbij helpen door thuis alvast alle belangrijke papieren bij elkaar te zoeken. Leg alle brieven en overzichten over je inkomsten bij elkaar. Doe hetzelfde met alle gegevens over je uitgaven en schulden. De hulpverlener zal een overzicht maken van je inkomsten, uitgaven en schulden. Daarna bekijkt men of je geholpen kan worden. Als dat zo is, wordt er een plan gemaakt voor het oplossen van je schulden. Dit heet vrijwillige schuldhulpverlening of ook wel het minnelijk traject. Je kunt dan soms een bedrag lenen, waarmee je in één keer alle schulden afbetaalt. Daarna moet je zelf iedere maand een bedrag betalen om de lening af te lossen. Een andere mogelijkheid is, dat de hulpverlener met je schuldeisers afspreekt dat je iedere maand een bepaald bedrag reserveert voor de schuldeiserd om zo je schulden af te lossen. Ook wordt samen met jou naar de oorzaak van je schulden gekeken en wat veranderd moet worden om in de toekomst geen schulden meer te maken.

Soms lukt het niet om afspraken te maken met je schuldeisers. In dat geval kun je naar de rechter stappen. Dit wil niet zeggen dat je daarna met één pennenstreek van je schulden af bent. De rechter kijkt eerst of je zelf voldoende hebt gedaan om je problemen op te lossen. Vindt hij dat je genoeg moeite hebt gedaan, dan kun je eventueel in aanmerking komen voor een wettelijke schuldsanering volgens de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP). Een wettelijke schuldsanering is geen makkelijke weg. Minimaal drie jaar lang moet je rondkomen van een zeer laag inkomen. Je krijgt ook een bewindvoerder toegewezen. Die persoon mag je post inzien en eventueel je waardevolle spullen verkopen. Maar als je dit volhoudt, kun je na afloop een nieuwe start maken. Een nieuwe start zonder geldzorgen met een schone lei.

Schuldhulpverlening komt voor in veel verschillende vormen. Op deze site wordt een aantal officiële instanties besproken waar je hulp zou kunnen zoeken. Het voordeel van aankloppen bij officiciële instanties is dat je zekerheid hebt dat je professioneel geholpen wordt, en dat er veelal gewerkt wordt met een gedragscode en klachtenrecht. Ook zul je niet hoeven te betalen voor deze schuldhulpverlening: dit is wettelijk verboden. Als je bij één van die officiële instanties aanklopt, zullen ze eerst allerlei informatie van je willen. Je krijgt een aanvraagformulier of een intakegesprek waar je veel vragen moet beantwoorden over je schuldensituatie.

Naar aanleiding van deze informatie zal de schuldhulpverlener proberen een oplossing te gaan vinden. De mogelijkheden voor schuldhulpverlening zijn afhankelijk van de situatie, de soort schulden, de woonplaats, de schuldhoogte en de schuldenaar zelf. De schuldhulpverlener kan bijvoorbeeld een schuldbemiddeling opzetten, budgetbegeleiding realiseren, en hij kan vaak ook een wettelijk traject in gang zetten wanneer een minnelijk traject niet te realiseren is.

Afhankelijk van de instantie waar je heen gaat zal ook aandacht worden besteed aan de oorzaken en de resultaten van je schulden op emotioneel gebied. Je kunt worden doorverwezen voor psychosociale hulpverlening en je kunt geholpen worden om in de toekomst te voorkomen dat je in de schulden komt.

Schuldhulpverleninginstanties in Nederland kampen vaak met grote drukte. Er zitten erg veel mensen in financiële problemen en zij willen allemaal direct of nog liever gisteren geholpen worden. Veel schuldhulpbureaus hebben niet de capaciteit om deze vraag naar hulp te verwerken. Vooral bij de gemeentelijke schuldhulpbureaus leidt dit soms tot lange wachtlijsten, soms tot een half jaar. Als er sprake is van een crisis, zoals huisuitzetting of afsluiting van energie, zal de schuldhulpverlener vaak wel op korte termijn een gesprek (crisisintake) hebben met de schuldenaar om te proberen direct in te grijpen. Wanneer je lang moet wachten op een intake, is het soms wel mogelijk alvast wat tips te krijgen om de tijd tot de intake te overbruggen.

Hoewel dus bij een schuldsanering ook drie jaar wordt afgelost is er geen contact meer met schuldeisers, omdat deze bij uitbetaling van het krediet (gedeeltelijk) zijn voldaan. Vaak zal er ook geen contact meer zijn met de schuldhulpverlenende instantie, omdat er geen controles plaatsvinden in de drie jaar van de schuldsanering. Mogelijkerwijs blijft wel sprake van budget- of inkomsten- of financieel beheer. Inkomsten verlagingen en verhogingen kunnen geen invloed meer hebben op het verstrekte krediet, en verlagen dus niet de aflossingsverplichting.

Bij schuldbemiddeling houd je gedurende drie jaar mogelijkerwijs contact met de schuldeisers en schuldbemiddelende instantie. Inkomstenverhoging betekent meestal meer afdragen; inkomstenverlaging betekent meestal minder afdragen.

Meer uitgaven dan inkomsten

Het is heus niet zo moeilijk om in de schulden te verzeilen: het volstaat om meer uit te geven dan er binnenkomt om in een algauw uitzichtloze situatie te belanden. De uiterste betalingstermijnen stapelen zich op, zonder dat u ze kunt respecteren. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, kampen niet alleen mensen met een laag inkomen met schulden. Een echtpaar met een maandinkomen van 5.000 euro kan er evengoed mee te maken krijgen? zodra zijn uitgaven dit bedrag overschrijden!

Uiteraard zult u denken dat het volstaat uw budget goed te beheren om die valkuil te vermijden. Een snelle vergelijking tussen uw inkomsten en uitgaven maakt duidelijk of uw budget in evenwicht is en u een spaarmarge hebt, dan wel of er een tekort is, waardoor u moet bezuinigen. Kwestie van niet boven uw stand te leven.

Een onverwachte tegenslag

Zo?n balans biedt echter geen absolute zekerheid. Iedereen doet wel eens ?zotte uitgaven? of krijgt vroeg of laat te maken met onverwachte kosten (de ziekte van een gezinslid, een lang en moeizaam scheidingsprocedure, de verwarmingsketel die vroegtijdig vervangen moet worden, een brand die onvoldoende gedekt is door een verzekering, ?).

Het komt echter evengoed voor dat de inkomsten dalen (jobverlies, een langdurige ziekte, ?) en u uw uitgaven niet langer kunt betalen (terugbetaling van een hypothecair krediet, afbetaling van uw wagen, uw tv, ?).

Vijf voortekens

Schuldproblemen komen er niet zomaar van de ene dag op de andere. Leer deze voortekens te herkennen, zodat u tijdig kunt reageren vóór het te laat is. Stel u bijvoorbeeld de vijf volgende vragen:

- Hebt u kredieten lopen?
- Laat u wel eens een betaling liggen?
- Hebt u ooit al financiële hulp gevraagd aan familie of vrienden?
- Bent u ooit al in de verleiding gekomen om een verzekering te schrappen, kwestie van te besparen?
- Heeft men u ooit een krediet geweigerd?

Luidt het antwoord op sommige (of alle) vragen ?ja?, dan is het tijd om uw budget te herschikken.

Nefaste gevolgen

Uw schuldeisers zitten niet geduldig af te wachten. Betaal uw telefoonfactuur wat te laat en u krijgt meteen een rappel, vaak tegen betaling. Eventueel gevolgd door aangetekende brieven, ingebrekestellingen, brieven van deurwaarders, ? Plus de lokroep van soms weinig scrupuleuze kredietgevers die u een nieuw krediet voorstellen om uw schulden af te betalen, waardoor u in een heuse vicieuze cirkel terechtkomt!

Drastische methoden

In zulke gevallen moet u onmiddellijk reageren! Het lijkt vanzelfsprekend, maar toch stellen specialisten vast dat ze pas in allerlaatste instantie te hulp geroepen worden, op het ogenblik dat de deurwaarders komen aankloppen. Met andere woorden: doen alsof uw neus bloedt en de aanmaningen negeren, lost niets op, maar verergert het probleem nog.

In een eerste fase kunt u dan ook beter contact opnemen met de schuldeisers om uw situatie uit te leggen en een eventuele afbetalingsregeling te bedingen. Veel instellingen beschikken over dergelijke diensten, die ervaring hebben met het oplossen van zulke problemen. U kunt zich ook laten helpen door een buitenstaander die de situatie objectief kan bekijken en als bemiddelaar kan optreden (maatschappelijk werkers, bemiddelingsdiensten). Die kunnen zo nodig de toepassing vragen van een wettelijke procedure voor collectieve schuldaflossing.

Zoals altijd is voorkomen echter beter dan genezen. Schulden hebben, is niet alleen stresserend, maar heeft ook bijzonder nare psychologische en sociale gevolgen , zoals verlies van zelfrespect of van vrienden.